14 november 2025
In samenwerking met:
Remmen bv,
Glaswerken Vanheertum bvba,
Schilderwerken Van Gorp bv,
Erfgoed Noorderkempen,
Agentschap Onroerend Erfgoed
Om het originele buitenschrijnwerk van de dubbelwoonst van Jozef Schellekens, Steenweg op Mol 64-66, te kunnen behouden en herstellen, laat het Architectural Conservation Trust (ACT) een technisch vooronderzoek uitvoeren door Remmen bv. Dit onderzoek, dat Erfgoed Vlaanderen financieel ondersteund, vormt een belangrijke stap binnen het bredere premiedossier voor de restauratie van de woningen.
Onze erfgoedconsulent Stef Aerts (Agentschap Onroerend Erfgoed) en Caroline Daemen (Erfgoed Noorderkempen) begeleiden en adviseren bij dit traject.
Voorafgaand onderzoek
Voorafgaand aan de demontage van het schrijnwerk werd het glas zorgvuldig verwijderd door Vanheertum bvba uit Turnhout.
Deze fase bleek bijzonder delicaat: de oorspronkelijke mastiek en overschilderbare silicone waren na decennia zo hard en hechtend geworden dat het glas op verschillende plaatsen aan het profiel vastgekleefd zat. Ondanks de voorzichtige aanpak zijn daardoor meerdere ruiten gebroken tijdens de demontage.
De overgebleven glasdelen werden nauwkeurig gelabeld en tijdelijk veiliggesteld, zodat ook zij kunnen worden meegenomen in het verder onderzoek naar materiaal en kleur.
Doel van het onderzoek
Het buitenschrijnwerk van de woning vertoont duidelijke tekenen van verwering.
Het doel van het vooronderzoek is om te begrijpen hoe het schrijnwerk oorspronkelijk werd opgebouwd en hoe het precies in de gevel is verankerd. Daarbij wordt ook gekeken naar de oorzaken van schade en mogelijke pistes om te komen tot een duurzame restauratie of vervanging.
Belangrijke onderzoeksvragen zijn onder meer:
Uitvoering
Voor dit onderzoek werd één van de ramen aan de voorgevel zorgvuldig gedemonteerd. Het stalen frame werd vervolgens overgebracht naar het atelier van Remmen bv voor verdere analyse.
De demontage bracht interessante constructieve details aan het licht. Zo bleek het raam niet uit één geheel te bestaan, maar opgebouwd te zijn uit verschillende stalen onderdelen die na montage als één geheel werden afgewerkt. Op de binnenzijde van het frame kwam zelfs een merkaanduiding “PAUL DEVIS” tevoorschijn — https://monument.heritage.brussels/fr/buildings/37489 – de verwijzing naar een Brusselse metaalhandelaar die actief was in de eerste helft van de 20e eeuw.
Ook werden er loodstroken tussen metselwerk en staal aangetroffen, vermoedelijk aangebracht als waterkering. De oorspronkelijke mastiek en stopverf op lijnoliebasis was verhard en gebarsten, wat in het verleden aanleiding gaf tot waterinsijpeling en roestvorming.
Volgende stappen
Het vrijgemaakte raam bevindt zich momenteel in het atelier van Remmen bv, waar het verder zal worden onderzocht op materiaalopbouw, corrosie en afwerkingslagen. Uit de eerste vaststellingen blijkt dat er meerdere verflagen aanwezig zijn: een oranje grondlaag en een donkergroene afwerkingslaag, die waarschijnlijk het originele kleurbeeld bepalen.
Binnenkort wordt een gezamenlijk bezoek gepland aan het atelier met alle betrokkenen om het frame ter plaatse te bekijken en samen beslissingen te nemen:
Daarnaast zal een aanvullend kleurenonderzoek worden uitgevoerd. Hiervoor duiken we opnieuw in het restauratiedossier van 2011, waarin mogelijk al sporen van vroegere kleuronderzoeken terug te vinden zijn.
Een stap richting duurzame restauratie
Met dit onderzoek zetten we een volgende stap in de zorgvuldige restauratie van de woning Jozef Schellekens, een icoon van het modernisme in de Kempen. Door elk detail te documenteren en te begrijpen, willen we niet enkel herstellen, maar ook de authenticiteit van het ontwerp behouden — precies zoals Schellekens het destijds bedoeld heeft.
Het moment van de verwijdering werd gedocumenteerd
